วันจันทร์ที่ 29 ธันวาคม 2568 เวลา 10.00 น. พลอากาศเอก จอม รุ่งสว่าง องคมนตรี รองประธานอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นประธานในพิธีเปิดงานน้อมรำลึกการก่อตั้งโครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และงานวันดินโลก ปี 2568 “เขาชะงุ้ม ผืนป่าและแผ่นดินที่พ่อสร้าง” ณ โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลเขาชะงุ้ม อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี พร้อมมอบเกียรติบัตรแก่เกษตรกรที่ชนะการประกวดเกษตรกรตัวอย่าง โรงเรียนที่ชนะการประกวดแปลงเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน และนักเรียนที่ชนะการแแข่งขันวาดภาพบอร์ดกระดานดำ พร้อมกับเยี่ยมชมนิทรรศการของหน่วยงานร่วมดำเนินงานภายในโครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม นั่งรถรางชมกิจกรรมในโครงการฯ ชมพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต และปล่อยปลาบริเวณอ่างเก็บน้ำเขาชะงุ้ม ชมร้านค้าเกษตรกรเครือข่ายขยายผล 12 ซุ้ม
โอกาสนี้ นางสุพร ตรีนรินทร์ เลขาธิการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (เลขาธิการ กปร.) กล่าวรายงานวัตถุประสงค์การจัดงาน โดยสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) ร่วมกับโครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และจังหวัดราชบุรี จัดงานเพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรที่ได้พระราชทานพระราชดำริเมื่อวันที่ 4 มกราคม 2528 ให้จัดตั้งโครงการดังกล่าวขึ้น เพื่อศึกษาวิธีการปรับปรุงที่ดินเสื่อมโทรมให้สามารถใช้ประโยชน์ในการเพาะปลูกได้ และสนองพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในการสืบสาน รักษา และต่อยอดโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
โครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มฯ ดำเนินการในลักษณะเป็นศูนย์สาขาของศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรี โดยกรมพัฒนาที่ดินร่วมกับ 7 หน่วยงาน ได้แก่ กรมชลประทาน กรมส่งเสริมการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมการข้าว และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช บูรณาการการทำงานร่วมกันในการศึกษา วิจัย และสาธิตทดสอบวิธีการฟื้นฟูปรับปรุงดินเสื่อมโทรมให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนส่งเสริมอาชีพให้แก่เกษตรกรได้เรียนรู้วิธีการจัดการดิน น้ำ ป่า การเกษตร ประมง ปศุสัตว์ ได้อย่างถูกต้องเหมาะสมสอดคล้องกับภูมิประเทศและภูมิสังคม
ปัจจุบันโครงการฯ ได้ดำเนินงานและขับเคลื่อนขยายผลครอบคลุมทั้งด้านการปรับปรุงบำรุงดิน การฟื้นฟูป่า การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การส่งเสริมการทำเกษตรปลอดภัย การแปรรูปผลผลิต รวมทั้งยกระดับสินค้าให้ได้รับการรับรองมาตรฐานประเภทต่าง ๆ จนเกิดผลสำเร็จที่เป็นรูปธรรม ทั้งด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ด้านเกษตรกรรมและอาชีพที่ยั่งยืน โดยดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ได้แก่ โครงการพัฒนาที่ดินตื้น (ดินลูกรัง) เพื่อการปลูกผัก ปลูกพืชไร่ และการปลูกไม้ผลยืนต้น โดยมีเกษตรกรในพื้นที่เข้าร่วมจำนวน 12 หมู่บ้าน 3,727 ครัวเรือน โครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตในโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันของโรงเรียนในพื้นที่ โดยส่งเสริมการปลูกผักแบบยกแคร่ การเลี้ยงไส้เดือนดิน การทำปุ๋ยหมัก และการปลูกพืชสมุนไพร เพื่อนำมาเป็นวัตถุดิบอาหารกลางวันของนักเรียน โดยมีโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเข้าร่วมโครงการ จำนวน 2 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านถ้ำหิน และโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนตะโกปิดทอง รวมทั้งโรงเรียนในพื้นที่รอบโครงการฯ จำนวน 14 โรงเรียน นอกจากนี้ยังมีโครงการพัฒนาแปลงเกษตรยกระดับศูนย์เรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ จำนวน 8 แห่ง ส่งเสริมการใช้สารอินทรีย์ชีวภาพในการเกษตรและการควบคุมโรคและแมลงในแปลงเกษตร มีกลุ่มเกษตรอินทรีย์ PGS (Participatory Guarantee Systems) (ระบบการรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วมของชุมชน) จำนวน 5 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มเกษตรกรเครือข่ายขยายผลโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเขาชะงุ้ม มีสมาชิก 50 ราย จำนวน 48 ไร่ กลุ่มปากช่องเครือข่ายเขาชะงุ้ม สมาชิก 5 ราย จำนวน 18.5 ไร่ กลุ่มนางแก้วเครือข่ายเขาชะงุ้ม สมาชิก 8 ราย จำนวน 48 ไร่ กลุ่มเศรษฐกิจพอเพียงเครือข่ายเขาชะงุ้ม สมาชิก 4 ราย จำนวน 8.5 ไร่ กลุ่มเขาแหลมเครือข่ายเขาชะงุ้ม สมาชิก 6 ราย จำนวน 20.25 ไร่ และโครงการต่อยอดโครงการพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว โดยพัฒนาระบบน้ำในพื้นที่การเกษตรเพื่อปลูกผักและปลูกไม้ผล และโครงการฟื้นฟูและป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน โดยส่งเสริมการปลูกหญ้าแฝก จำนวน 660,000 กล้า 2,500 ไร่
ซึ่งในปี 2568 มีผู้สนใจเข้ามาศึกษาดูงานกว่า 149,120 คน เข้ารับการอบรม 1,155 คน สำหรับการจัดงานน้อมรำลึกการก่อตั้งโครงการฯ และงานวันดินโลก “เขาชะงุ้ม ผืนป่าและแผ่นดินที่พ่อสร้าง” กำหนดจัดขึ้นระหว่างวันที่ 27 ธันวาคม 2568-4 มกราคม 2569 ภายในงานนอกจากการจัดแสดงนิทรรศการแล้ว ยังมีกิจกรรมการอบรมเพิ่มทักษะด้านการเกษตรและการแปรรูปผลิตภัณฑ์ กิจกรรม DIY ว่าวไทย นอกจากนี้ยังมีการจำหน่ายสินค้าจากกลุ่มเกษตรกรเครือข่าย สินค้าวิสาหกิจชุมชนที่ขึ้นชื่อของจังหวัดราชบุรีอีกด้วย
องคมนตรีเป็นประธานเปิดงาน “เขาชะงุ้ม ผืนป่าและแผ่นดินที่พ่อสร้าง” น้อมรำลึกการก่อตั้งโครงการศึกษาวิธีการฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้มฯ และงานวันดินโลก ปี 2568
